Social Security 101 : รู้เรื่องประกันสังคม สิทธิที่ไม่ได้อยู่แค่ในมนุษย์เงินเดือน

Writer : minn.una

: 8 กรกฏาคม 2562

เหล่ามนุษย์เงินเดือนเคยสงสัยกันไหมว่า ยอดที่ถูกหักไปในสลิปเงินเดือนทุกเดือนอย่างประกันสังคม แท้จริงแล้วเราสามารถใช้ประโยชน์จากมันได้อย่างไรบ้างนอกจากการรักษาพยาบาล หรือแม้แต่เหล่ามนุษย์ฟรีแลนซ์ เคยสงสัยกันไหมว่าการเป็นนายจ้างตัวเองแบบนี้สามารถมีประกันสังคมกับเขาได้บ้างหรือไม่ วันนี้ Mango Zero พาทุกคนไปไขข้อสงสัยเกี่ยวกับประกันสังคม เอาให้หายสงสัยกันให้หมดทุกข้อเลยจ้าาาาา

ประกันสังคมคืออะไร

นอกเหนือจากสิทธิบัตรประกันสุขภาพถ้วนหน้า หรือบัตร 30 บาทแล้ว เรายังสามารถเข้าถึงการรักษาพยาบาลได้จากอีกหนึ่งทาง นั่นก็คือประกันสังคม ถ้าเอาง่ายๆ ประกันสังคมก็คล้ายกับประกันสุขภาพของเรานี่แหละ แต่เปลี่ยนจากคนที่ยื่นสิทธิให้นั้นคือภาครัฐ ไม่ใช่บริษัทประกัน โดยถ้าเป็นพนักงานประจำก็จะมีนายจ้างช่วยจ่ายเงินสมทบตามกฎหมาย ส่วนสิทธิในการรักษาก็จะเป็นไปตามเงื่อนไขที่สำนักงานประกันสังคมกำหนด

ใครทำประกันสังคมได้บ้าง?

หลักๆ เลยก็คือคนที่มีรายได้ มีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์และไม่เกิน 60 ปีบริบูรณ์ (ถ้าอายุมากกว่า 60 ปีแล้วยังทำงานอยู่จะไปอยู่ในอีกเงื่อนไขผู้ประกันตน) ซึ่งคนที่มีรายได้อาจจะเป็นลูกจ้างประจำ แรงงานนอกระบบ หรือคนที่เป็นฟรีแลนซ์ก็ได้ทั้งหมด แต่เงื่อนไขในประกันก็จะแตกต่างกันออกไปอีก

ประกันสังคมของลูกจ้างประจำ

เรียกคนกลุ่มนี้ว่าผู้ประกันตนตามมาตรา 33 โดยเบี้ยประกันจะคิดเป็นเปอร์เซ็นต์จากเงินเดือนที่ได้ คือ เราจ่าย 5% ของเงินเดือน นายจ้างจ่าย 5% ของเงินเดือน และรัฐจ่าย 2.75% ซึ่งอัตราเงินสมทบประกันสังคมปัจจุบันที่เหล่ามนุษย์เงินเดือนต้องจ่ายก็คือไม่เกิน 750 บาท โดยในช่วงนี้ก็ยังมีข่าวเรื่องการปรับเพดานเงินสมทบเป็น 1,000 บาทออกมาเรื่อยๆ แต่ก็ยังไม่มีการประกาศใช้อย่างเป็นทางการ

ความคุ้มครองของผู้ประกันตนตามมาตรา 33

มีทั้งหมด 7 กรณี ได้แก่

  • กรณีเจ็บป่วย และอุบัติเหตุ จ่ายเงินสมทบไม่น้อยกว่า 3 เดือน สามารถเข้ารักษาฟรีที่โรงพยาบาลที่ลงทะเบียนเอาไว้ โดยไม่รวม 13 โรคยกเว้น กรณีฉุกเฉินสามารถเข้ารักษาที่โรงพยาบาลอื่นและขอเบิกได้ เบิกค่าทันตกรรมได้ 900 บาทกรณีถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน และเบิกได้ 1,300-4,400 บาท กรณีทำฟันปลอมถอดได้ นอกจากนี้จะได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้กรณีเจ็บป่วยและไม่ได้รับค่าจ้างในการทำงานตามที่กองทุนฯ กำหนด
  • กรณีทุพพลภาพ หรือพิการ จะได้รับเงินชดเชยเมื่อจ่ายเงินสมทบครบ 3 เดือน ภาย 15 เดือนก่อนทุพพลภาพ กรณีทุพพลภาพรุนแรง ได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้ 50% ของเงินเดือน หรือหากพิการไม่รุนแรงจะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด โดยได้รับค่ารักษาพยาบาลและค่าทำศพทั้ง 2 กรณี
  • กรณีเสียชีวิต ได้รับเงินชดเชยเมื่อจ่ายเงินสมทบมาแล้ว 1 เดือน ภายใน 6 เดือน ก่อนเดือนถึงแก่ความตาย โดยได้เป็นค่าทำศพ 40,000 บาท และหากจ่ายเงินสมทบมาตั้งแต่ 36 เดือนขึ้นไป จะได้รับเงินสงเคราะห์ตามเกณฑ์ที่กำหนด เท่าค้าจ้างเฉลี่ย 2-6 เดือน
  • กรณีคลอดบุตร เมื่อจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 เดือน ภายใน 15 เดือนก่อนเดือนคลอดบุตร โดยได้รับค่าคลอด 13,000 บาทต่อการคลอด 1 ครั้ง และเงินชดเชยกรณีต้องหยุดงาน 50% นาน 90 วัน (เงินชดเชยเฉพาะบุตร 2 คนแรก)
  • กรณีสงเคราะห์บุตร เมื่อจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน ภายใน 36 เดือนก่อนมีบุตร โดยบุตรอายุตั้งแต่ 0-6 ปี ได้รับเงินเดือนละ 400 บาทต่อคน ไม่เกิน 3 คน
  • กรณีชราภาพ เมื่อผู้ประกันตนที่อายุ 55 ปีขึ้นไป โดยแบ่งเป็นบำเหน็จแก่คนจ่ายเงินสมทบตั้งแต่ 12-180 เดือน และบำนาญแก่คนที่จ่ายเงินสมทบ 180 เดือนขึ้นไป โดยเงินที่ได้คิดตามเงินเดือนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย อ่านเพิ่มเติมได้ที่ เงินประกันสังคมไปอยู่ที่ไหน? ในวันที่เราเกษียณอายุ
  • กรณีว่างงาน เมื่อจ่ายเงินสมทบมาแล้ว 6 เดือน ภายใน 15 เดือนก่อนว่างงาน โดยว่างงานตั้งแต่ 8 วันขึ้นไป โดยได้รับเงินชดเชย 30-50% ของค่าจ้างเฉลี่ยต่อเดือน ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขว่าลาออกหรือถูกเลิกจ้าง

ประกันสังคมสำหรับฟรีแลนซ์

ฟรีแลนซ์ก็ทำประกันสังคมได้! โดยมีอยู่ด้วยกัน 2 กรณี คือ

มาตรา 39 : ลาออก แต่ยังอยากจ่ายประกันสังคมต่อ

คือคนที่เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 หรือว่ากันง่ายๆ คือเคยเป็นมนุษย์เงินเดือนมาก่อน โดยต้องเคยจ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้องกว่า 12 เดือน และสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 หลังจากลาออกไม่เกิน 6 เดือน จ่ายเงินสมทบเดือนละ 432 บาท คุ้มครอง 6 กรณี ได้แก่ กรณีเจ็บป่วย กรณีคลอดบุตร กรณีทุพพลภาพ กรณีตาย กรณีสงเคราะห์บุตรและกรณีชราภาพ ต่อจากการเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33

มาตรา 40 : ไม่เคยมีประกันสังคมมาก่อน

สามารถรับความคุ้มครองได้ 3 แบบคือ

  • คุ้มครอง 3 กรณี จ่ายเดือนละ 70 บาท ได้รับความคุ้มครอง คือ เงินทดแทนกรณีเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ และกรณีเสียชีวิต
  • คุ้มครอง 4 กรณี จ่ายเดือนละ 100 บาท ได้รับความคุ้มครอง คือ เงินทดแทนกรณีเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีเสียชีวิต และกรณีชราภาพ
  • คุ้มครอง 5 กรณี จ่ายเดือนละ 300 บาท คือ เงินทดแทนกรณีเจ็บป่วย กรณีทุพพลภาพ กรณีเสียชีวิต กรณีสงเคราะห์บุตร และกรณีชราภาพ

ทั้งนี้ผู้ประกันตนตามมาตรา 40 ต้องใช้สิทธิรักษาพยาบาลด้วยบัตรประกันสุขภาพถ้วนหน้าหรือบัตรทองเท่านั้น

FAQ

เช็คสิทธิรพ. ที่สังกัดยังไง?

เข้าไปที่ http://eservices.nhso.go.th/eServices/mobile/login.xhtml กรอกเลขบัตรประชาชนและวัน เดือน ปีเกิด ระบบจะแจ้งว่าสิทธิการรักษาพยาบาลของเราอยู่ที่โรงพยาบาลใด

ขอเปลี่ยนโรงพยาบาลได้ไหม?

เปลี่ยนได้!! โดยสามารถเปลี่ยนได้ 3 กรณี คือ

  • เปลี่ยนโรงพยาบาลประจำปี ในช่วงวันที่ 1 มกราคมถึง 31 มีนาคมของปี
  • ย้ายที่อยู่
  • ย้ายสถานประกอบการ

โดยกรณีย้ายที่อยู่และย้ายสถานประกอบการสามารถทำในช่วงไหนของปีก็ได้ และใช้เวลาประมาณ 15 วันในการดำเนินเรื่อง

เข้าไปยื่นขอเปลี่ยนโรงพยาบาลกันได้ที่นี่เลย!! https://www.sso.go.th/wpr/

ประกันสังคมลดหย่อนภาษีได้ไหม?

ลดหย่อนภาษีได้ในผู้ประกันตนทั้ง 3 มาตรา !! โดยผู้ประกันตนมาตรา 39 และ 40 มีหนังสือรับรองที่เจ้าหน้าที่สำนักงานประกันสังคมออกให้

ที่มา : สำนักงานประกันสังคม 

Writer Profile : minn.una
อดีตนักเรียนวารสารศาสตร์ รักการอ่าน (มากกว่าการเขียนนิดหน่อย) สนใจการเมืองและ K-POP ในเวลาเดียวกัน และเชื่อว่าตัวเองตลกขบขันอยู่ประมาณนึง
Blog : Social Media : Facebook, Twitter
View all post
โล่งใจ! ยังไม่ขึ้นเบี้ยประกันสังคม เหตุยังต้องทำความเข้าใจกับผู้ประกันตนก่อน

โล่งใจ! ยังไม่ขึ้นเบี้ยประกันสังคม เหตุยังต้องทำความเข้าใจกับผู้ประกันตนก่อน

มนุษย์เงินเดือนฮือ! เตรียมขึ้นค่าประกันสังคมจาก 750 บาท เป็น 1,000 บาท เร็วๆ นี้

มนุษย์เงินเดือน เตรียมปาดเหงื่อ สปส. เล็งเก็บ “ประกันสังคม” สูง 1,000 บาท

รู้กันหรือยัง? ทำฟันด้วยสิทธิประกันสังคม ไม่ต้องสำรองจ่ายแล้ว เบิกได้สูงสุด 4,400 บาท

มนุษย์เงินเดือนฟังทางนี้! MRT ประกาศขึ้นค่าโดยสารสายสีน้ำเงิน เริ่ม 1 ธ.ค. นี้

คนอยากมีบ้านอีกหลังฟังทางนี้! แบงก์ชาติออกเกณฑ์ใหม่ ซื้อบ้านหลังที่ 2 ต้องวางเงินดาวน์ 10-20% เริ่มเม.ย. 62

เปิดอัตราค่าโดยสารรถเมล์แบบใหม่ เริ่มใช้ 22 เมษายนนี้เป็นต้นไป

เริ่มวันนี้! ขสมก. ประกาศขึ้นค่าโดยสารรถเมล์ 1-7 บาท แบ่งช่วงปรับราคาเป็น 2 ช่วง

เริ่มวันนี้! ขสมก. ประกาศขึ้นค่าโดยสารรถเมล์ 1-7 บาท แบ่งช่วงปรับราคาเป็น 2 ช่วง

มนุษย์เงินเดือนฟังทางนี้! สนช. ผ่านร่างกฎหมาย เพิ่มค่าชดเชยเลิกจ้าง และเพิ่มวันลาคลอด บังคับใช้ปลายม.ค. 62

อย่าลืมยื่นภาษี! กรมสรรพากรเตือนผู้มีรายได้ให้ยื่นภาษีเงินได้ หมดเขตยื่นที่สำนักงาน 1 เม.ย. ยื่นออนไลน์ได้ถึง 9 เม.ย.

ยกเลิกคืนภาษีผ่านเช็ค สรรพากรประกาศคืนภาษีปี 62 ผ่านพร้อมเพย์และเคาน์เตอร์ธนาคาร

เตรียมตัวให้ดี ขสมก. ประกาศขึ้นค่ารถเมล์ เริ่มต้น 8 บาท ตั้งแต่ 21 ม.ค. เป็นต้นไป

20 วิธีการเป็นหัวหน้าที่ดีในแบบที่ลูกน้องรัก Tag หัวหน้ามาอ่านได้นะ!

รัฐอนุมัติ 'บ้านล้านหลัง' โครงการเพื่อคนอยากมีบ้าน ผ่อนเริ่มต้นเดือนละ 3,800 บาท